Հայերեն
Ռուսական ուժերը ռեակտիվ անօդաչու թռչող սարքերով հարձակվել են Կիեւի վրա Գեղարքունիքի մարզում՝ Սարալանջում, 33-ամյա վարորդը գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելիս «Բելառուս» տրակտորով կորցրել է կառավարումը և կողաշրջվել․ կա վիրավnր Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան Դումիկյան Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ» Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ» «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ» Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ» Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ» Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ» Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ» Ո՞վ պետք է կրի երկրի ծանր պատասխանատվությունը․ Անդրանիկ Գևորգյան Մենք չենք մոռացել մեր գերիներին․ այսօր Լևոն Մնացականյանի 61-ամյակն է 

Դիրքեր գնալուց ասացի՝ «չե՞ս ուզում գրկես, հաջող անես». ով իմանար, որ դա մեր վերջին գրկախառնությունն էր...

Հասարակություն

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Բնության մեջ ամենացավոտ զգացումը կարոտն է, հատկապես, որ դա զգում ես մարդու հանդեպ, որն արդեն չկա, երկնքում է»,- MediaHub-ի հետ զրույցում ասում է արցախցի Լիանա Առստամյանը։

Նա հպարտությամբ, ու ժպիտով է հիշում, նկարագրում առաջին հանդիպումը, սիրո խոստովանությունը և այն անսահման կարոտը, որ տածում է ամուսնու՝ զինվորական Արամ Ավանեսյանի նկատմամբ։ 

«Մեր առաջին հանդիպումը տեղի ունեցավ Ամարասի վանական համալիրում։ Նա ամուր բռնել էր իմ ձեռքից ու մոմ էինք վառում։ Այնքան ամաչկոտ էր, որ դա զգացվում էր, ու այնպես ջինջ սիրտ ուներ, որ դա մեկտեղված էր իր աչքերում։ Աղոթքի ժամանակ հենց Աստծո տանը խոստում է տվել, «այս աղջկա ձեռքը բաց չեմ թողնի կյանքում»,- հիշում է Լիանան։ 

Կարևորություն տալով եկեղեցական տոներին, 2020 թվականի հունվարի 6-ին՝ Սուրբ Ծննդյան օրը, Արամն ու Լիանան նշանադրվեցին։ «Երջանիկ էինք ու այնպես շատ էինք սիրում իրար, որ ես էլ, ինքն էլ վախենում էինք իրար կորցնել։ Չգիտեմ դա ինչից էր։ Արամն այնքան շատ էր հարցնում՝ «ինձ երբեք մենակ չես թողնի չէ՞». ժպտում էինք։ Արամն այնքան լավ, հոգատար, ուշադիր կողակից էր, որ իմ մտքով չէր էլ անցնի նման բան»։

Ամուսնության օրն արդեն որոշված էր, երբ Արցախում գլուխ բարձրացրեց COVID-19-ը։ Դրա պատճառով մի քանի անգամ հարսանիքը հետաձգվեց, մինչև այն պահը, «երբ որոշեցինք, որ մեզ հարսանիք պետք չէ»։

«Կարևորն իրար կողքի լինենք, էլ ուրիշ բան պետք չէր երջանիկ լինելու համար։ Արամի ծննդյան օրը՝ հունիսի 6-ին գալիս է իմ հետևից, գնում ենք իրենց տուն՝ Ճարտար քաղաք։ Ասաց՝ «Լիան, ծնունդիս լավագույն նվերը դու ես, որ այսուհետ պիտի ինձ հետ մնաս»։ Հետոն չմանրամասնեմ, այդպես չպլանավորված ամուսնացանք»,- ասում է մեր զրուցակիցը։ 

Ամուսնությունից 3 ամիս անց սկսվում է 44-օրյա պատերազմը։ Արամը կամավորագրվում և մեկնում է առաջնագիծ, ծնողներին խնդրելով հոգ տանել մեկը մյուսին, մինչև վերադառնա։ 

«Գնալով պայթյունների ձայներն ավելի էին մոտենում ու դրանից տունը դղրդում էր։ Հետո տեգրս վիրավորվում է Մատաղիսում, նրան տեղափոխում են Երևան։ Արամը զանգում է սկեսրայրիս ու խնդրում, որ մեզ տարհանի Ճարտարից։ Կապան տանող ճանապարհը երբեք չեմ մոռանա, այնքան էինք լացում, աղոթում, որ հանկարծ բան չպատահի։ Ցավոք, միայն մարդկային հազարավոր կյանքերի շնորհիվ զինադադար հաստատվեց»։ 

Պատերազմից հետո ընտանիքին Արցախ տեղափոխելու համար Արամը հասնում է Կապան։

Հայրենի Ճարտար տեղափոխվելուց հետո նա ծառայության է անցնում 3-րդ պաշտպանական շրջանում։ Հրադադարի հաճախակի խախտումներով, տեղային մարտերով, թշնամու առաջխաղացման փորձերով անցնում է 3 տարի, այդքանով հանդերձ՝ Արամն ու Լիանան իրար ունենալով երջանիկ էին։ 

«Հաճախ վիճում էինք։ Սերը հաղթում էր, իրարից խռով մնում էինք մի քանի վայրկյան, հետո մոռանում, առաջ էինք նայում»,- ասում է երիտասարդ կինը։

Արամը միշտ ցանկացել է, որ աղջիկ երեխաներ ունենար։ Կնոջ հետ պայման էր դրել՝ «մեկին Արև, մյուսին՝ Լուսին կկոչենք»։ 

«2023 թվականի սեպտեմբերին հիմնականում «համար 1» ուժեղացված ծառայություն էր, տանը գրեթե չէր լինում, բայց սեպտեմբերի 19-ին Արամը տանն էր։ Զանգ եկավ, զորամասից էր, էլի «համար 1»։ Արագ-արագ պատրաստեցի իրերը, ասաց՝ «շատ բան չդնես հետս, վաղը նորից հետ կգամ։ Դիրքեր գնալիս միշտ ինքն էր գրկախառնվում, այնքան էր շտապում, այս անգամ ես ասացի՝ «չե՞ս ուզում գրկես, հաջող անես»։ Գրկախառնվեցինք, պաչեց ու հաջող արեց։ Դա մեր վերջին գրկախառնությունն էր, վերջին հանդիպումը․․․»։

 Նույն օրը սկսվեց պատերազմը։ Առաջին պայթյունի ձայներից Լիանան դուրս է եկել տնից գոռալով ամուսնու անունը։ Երիտասարդ կնոջ մտքով անցնում էր միայն Արամին կորցնելու վախը։ 

«Մի րոպե անգամ նկուղում չեմ նստել, անընդհատ հետևում էի հիվանդանոց տանող ճանապարհի շարժին։ Զինադադարից հետո անգամ կրակում էին փոքր տրամաչափի զինատեսակներով։ Հետո կամաց-կամաց բոլորը եկան, իսկ իմ Արամից լուր չկար։ Սկեսուրիս հետ տնից-տուն էինք գնում Արամից լուր ստանալու համար։ Արամի եղբայրը, ընկերները հեռախոսներով անգամ մի քանի բարձունք են բարձրանում, որ կապ բռնեն»։ 

Լիանան ասում է, որ Արամը մի խումբ մարտական ընկերներով հայտնվել է անտառում, շրջափակված ադրբեջանցիներով։ Ուշ երեկոյան Լիանան sms հաղորդագրություն է ստանում։ «Վերջապես ժպիտ եկավ դեմքիս, ուրախությունից դողում էի»,- ասում է մեր զրուցակիցն, ապա ավելացնում, որ այդ ապրումներն անհնար է բացատրել։

Զինծառայողները դուրս են եկել շրջափակումից, ռուս խաղաղապահները, սակայն, չեն թողել, որ նա տուն վերադառնա, այլ ուղեկցել են Ստեփանակերտ՝ պատճառաբանելով, որ ճանապարհը փակ է։ Արմանն ամենաշատը մտածել է ընտանիքի մասին, վախեցել, որ այլևս չի տեսնի նրանց։

«Այդ ժամանակ մենք էինք հայտնվել շրջափակման մեջ ու Արամն ինձ անընդհատ հույս էր տալիս, զանգով, sms հաղորդագրություններով, որ չնեղվեմ, որ ամեն ինչ լավ կլինի, որ էլի կտեսնվենք։ Ճարտարում բենզին չկար, ու այդպես էլ չբերեցին, մենք դրա համար ուշ դուրս եկանք»,- մանրամասնում է Լիանան։ 

Ավելին ՝այստեղ

Եթե գերսուպեր զենքեր եք գնել, այդ դեպքում ինչո՞ւ եք ասում Տիգրանաշենն ադրբեջանական ձևով չասեք, կլինի՛ աղետալի պատերազմ․ Հայկ ՖարմանյանՔՊ-ի թեկնածուն 50 անշարժ գույք ունի. Իրինա ՅոլյանՌուբեն Մխիթարյանը քաղբանտարկյալ էր․ պահվում էր այն սենյակում, որտեղ քննում էին հերթականությամբ․ Լիանա ԳասպարյանԳյուղերում խմելու ջուր չկա, կոյուղու ցանց չկա․ Վրույր ԱյվազյանԷդ ձեր ասած սպանությունների ժամանակ Ռուբեն Մխիթարյանը 12 տարեկան երեխա ա էղել, ի՞նչ հարցեր էիք տալիս. Մամիկոն ԱսլանյանԵթե գերսուպեր զենքեր եք գնել, այդ դեպքում ինչո՞ւ եք ասում՝ Տիգրանաշենն ադրբեջանական ձևով չասենք, կլինի՛ աղետալի պատերազմ. Հայկ ՖարմանյանԱզգային արժեքները սերունդներին փոխանցելու համար պետք է պահպանենք մեր մշակութային ժառանգությունը. Արսեն ԳրիգորյանԱյս մարդիկ հաճույք են ստանում Հայաստանի սուվերեն տարածքները ծվեն-ծվեն անելուց․ Գառնիկ ԴավթյանՀենց սա է մեր տարբերությունը՝ Փաշինյանը ցանկանում է կործանել Տիգրանաշենը, իսկ մենք ցանկանում ենք զարգացնել հայկական Տիգրանաշենը ․ Անուշ ՄիզոյանՄեր քաղաքացիները ճռռում են բանկային բարձր տոկոսների տակ․ Լիանա ՄանուկյանՅունիբանկի Թեժ հեռախոսակապի կենտրոնն աշխատանքային օրերին գործում է շուրջօրյա Ռալֆ Յիրիկյանը Առաջնորդության դպրոցի մասնակիցների հետ քննարկել է ժամանակակից առաջնորդության մարտահրավերներըԴպրոցի հիմնական նպատակը հոգևոր և ազգային արժեքներով քաղաքացի դաստիարակելն է. Ցոլակ ԱկոպյանՌուսական ուժերը ռեակտիվ անօդաչու թռչող սարքերով հարձակվել են Կիեւի վրա 18 արդարների գործով դատկան նիստը տեղի կունենա սեպտեմբերի 17-ինՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել․ տեսանյութ Մերձավոր Արևելքում էսկալացիան խորանում է․ Սաուդյան Արաբիան ստիպված է ապավինել սեփական ուժերին․ Արտակ ԶաքարյանԳեղարքունիքի մարզում՝ Սարալանջում, 33-ամյա վարորդը գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելիս «Բելառուս» տրակտորով կորցրել է կառավարումը և կողաշրջվել․ կա վիրավnր Կայուն զարգացում` հաշվետվությունից դեպի ավելի պատասխանատու կառավարման համակարգՎաղն էլ կասի՝ եթե Ջերմուկը չտանք, պատերազմ կլինի. Ավետիք Չալաբյան Սոչիի օդանավակայանում ժամանակավորապես սահմանափակվել են թռիչքներն ու վայրէջքներըՌԴ ՊՆ․ հարվածներ են հասցվել Ուկրաինայի նավահանգիստներին և երկաթուղային ենթակառուցվածքինՕգոստոսին Հայաստան է այցելել 227,026 զբոսաշրջիկՖուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը Մոլդովայի ընտրանու հետ ոչ-ոքի խաղացWildberries-ը թույլ է տվել հաճախորդներին զեղչեր խնդրել վաճառողներիցԱնձրև և ամպրոպ, քամու ուժգնացում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՀայաստան-Չեռնոգորիա խաղի տոմսերն արդեն վաճառվում ենԱրցախից հետո՝ Հայաստան․ ինչի՞ համար է Ադրբեջանը կեղծում պատմությունը. Կարպիս ՓաշոյանReuters․ Սաուդյան Արաբիան եվրոպացիներին զգուշացրել է նավթի մատակարարումների կրճատման մասինՇղթայական ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ Այնթապում բախվել է 4 ավտոմեքենա, կա վիրավորԼիտվայի պաշտպանության նախարարության պնդմամբ՝ անցած գիշեր խոցված ԱԹՍ-ը պայթուցիկ էր տեղափոխումԱյս տարի «Ոսկե գնդակը» պետք է բաժին հասնի Յամալին․ Գաբրիել ԺեզուսԶՊՄԿ-ն ներկայացրել է կայուն զարգացման 2025 թվականի հաշվետվությունը՝ նոր գնահատումներով և կլիմայական ռազմավարությամբՊատրաստ եմ պատասխանել Պուտինի կամ Լավրովի զանգերին․ ԿալլասՍեպտեմբերի 16-ին Ջերմուկի կամուրջը փակ է լինելուԱնթիլիասի Մայրավանքում Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված հանրապետական մաղթանք կկատարվիՆիդերլանդներում գնացքների երթևեկության խափանումներից հետո կասկածներ են առաջացել դիվերսիայի վերաբերյալՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել. Արամ Վարդևանյան«Renault»-ը Առատաշեն գյուղի «Առատաշեն վայների» գինու գործարանի մոտ գլխիվայր շրջվել էԱրժանապատվության մասին խոսելիս` նայեք ձեզ, նայեք ձեր ուժին, լսե՛ք ձեր ղեկավարի հայտարարությունները. Մարիաննա ՂահրամանյանԴեպի հայկական մեծ երազանք. արվել է Նոայի նոր մարզադաշտի կառուցման առաջին մեծածավալ քայլըՇրջայց Gyurjyan Cascade և Firdus Prime Residence թաղամասերում. ներկայացվել են շինարարական աշխատանքների ընթացքն ու առաջիկա ծրագրերըՖիդանն ու Ալիևը քննարկել են էներգետիկ համագործակցությունըՔՊ-ի կողմից Եկեղեցու դեմ բռնաճնշումները Բաքվի դիկտատորին տվել են մեր կրոնի դեմ գործելու ազատություն․ Սյուզաննա ԱվետիսյանՏիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք Չալաբյան