Հայերեն
Հայաստանի արտաքին առևտուրն ու միջազգային հարաբերությունների նոր ռիսկերը․ Տիգրան Դումիկյան Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ» Ամեն ազգայինի դեմ պատերազմ մղող իշխանությունն ուրիշ բան պիտի անե՞ր. «Փաստ» «Եթե մենք մեզ պետք չենք, ոչ մեկի պետք չենք». «Փաստ» Եթե ձուկն ապրի ցամաքում... խաղաղությունը կվտանգվի՞. «Փաստ» Չեն կարող առանց մարդկանց կյանքը դժոխքի վերածելու. «Փաստ» Մինչ մեզ մոտ «թիթեռ են նկարում», Ադրբեջանն զբաղված է իր հորինվածքները միջազգային հանրությանը մատուցելով. «Փաստ» Թվերի անողոք լեզուն. ՔՊ-ի հեռացումը ոչ թե էմոցիոնալ ցանկություն է, այլ իրատեսական խնդիր. «Փաստ» Ո՞վ պետք է կրի երկրի ծանր պատասխանատվությունը․ Անդրանիկ Գևորգյան Մենք չենք մոռացել մեր գերիներին․ այսօր Լևոն Մնացականյանի 61-ամյակն է Տիգրանաշենը պետք է շենացնել, ոչ թե հանձնել․ լսե՛ք քաղաքացիներին Հայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում․ Էդմոն Մարուքյան 

Ծննդյան 18-ամյակն այդպես էլ տոն չդարձավ․ ողբերգական դեպքը փշուր-փշուր արեց Իրայի ու հարյուրավոր ընտանիքների երազանքները

Հասարակություն

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Եթե ես Արցախում լինեի, Դավիթիս չէի թողնի, որ գնար այդ անիծլյալ տարածք, հաստատ չէի թողնի, որովհետև մի տարա բենզինով Ազատ գյուղում 15 զինվոր է զոհվել, դրանից հետո հրավտանգ այդ նյութերից ահավոր զգուշություն ունեմ։  Տղայիս  ծննդյան 18-ամյակին կատարվեց ողբերգական դեպքը ու իր կենսուրախ, ազնիվ ու բարեսիրտ հոգին հիմա երկնքում է»,-MediaHub-ին պատմում է Դավիթի մայրը՝ Իրա Զաքարյանը։

Իրան իր փոքր որդու հետ Կարմիր խաչի միջոցով բլոկադայի ժամանակ տեղափոխվել էր Հայաստան՝ առողջական խնդիրների ու հետազոտությունների պատճառով։ Երիտասարդ կինը սակայն այստեղ՝ հայրական տանը հանգիստ չի եղել, որ ընտանիքը գտնվում է բարիկադի մյուս կողմում և գնալով հումանիտար ու անվտանգային ճգնաժամն ավելի էր խորանում։

«Միշտ զանգում էի անհանգստանում, ուզում էի րոպե առաջ միանալ ընտանիքիս, բայց Դավիթն ասում էր՝ «Մամ պետք չի գաք, հացի հերթ ենք կանգնում, շատ հաճախ ձեռնունայն տուն վերադառնում, ամեն ինչը խնդիր է մնացեք»։ Մի օր էլ ասաց, թե եթե այսպես շարունակվի՝ մենք ենք գալու Հայաստան»,-հիշում է մեր զրուցակիցը։ 

Շրջափակում, պատերազմ, անորոշ իրադրություն ու գաղթ: Բնական է, որ Դավիթի ծննդյան օրը տոն չէր դառնա, բայց հայրն ուզում էր՝ երեկոյան ընտանիքի անդամների ու հարազատների հետ ընթրել։

«Սեպտեմբերի 25-ի առավոտյան Դավիթը գիտակցելով, որ ադրբեջանցիներն արդեն Կրկժան թաղամասում են, գնացել է մեր տուն։ Ես զանգել եմ ասել, որ շուտ իջնի, անհանգիստ էի, ասաց՝ «մամ, եկել եմ մեր տանը վերջին անգամ լողանամ։ Թուրքերը մեր տնից հեռու չեն, ես իրենց տեսնում եմ, բայց ոչինչ չի լինի ինձ հետ, հանգիստ եղիր», խնդրեցի, որ տուն գնա հնարավորինս արագ»,-ասում է Իրան։

Որդու ծննդյան 18-ամյակն այդպես էլ չկայացավ, որովհետև ողբերգական դեպքը փշուր-փշուր արեց և՛ Իրայի և՛ իր բախտակից հարյուրավոր ընտանիքների երազանքները։

«Ամուսինս Դավիթի հետ դուրս են եկել, ինքը գնացել է իր աշխատավայր, իսկ Դավիթը մնացել է «Ֆլեշ» բենզալցակայանում։ Երկար հերթ կանգնելուց հետո երբ վառելիք այդպես էլ չեն բերել՝ հոգնած եկել է տուն։ Այդ ժամանակ մեր բարեկամ Նարեկը զանգել ու տեղեկացրել է, որ Հայկազովում վառելիք են տրամադրում։ Դավիթս չէր ուզում գնալ, հոգնած էր, հետո հորեղբայրը հարցրել է իր որդուն ու Դավիթին՝ «ուզու՞մ եք գնաք»։ Եղբայրներով իրար հետ պայմանավորվել ու գնացել են, իսկ երեկոյան տեղի է ունեցել դեպքը»։

«Երբ բացել եմ աչքերս, կրակի մեջ եմ եղել։ Ոտքերս այրվել էին, բայց քանի որ անձրև էր տեղում, հասցրել եմ անձրևաջուրը քսել դեմքիս, ուշքս հավաքեմ ու դուրս գամ։ Սթափ վիճակում ոչ ոք չի եղել, որ օգնի ինձ, փնտրում էի Արսենին՝ ինքն էլ այնտեղ չէր։ Մի քանի մետր առաջ եմ եկել, մի անծանոթ մարդ է օգնել, իր մեքենայով բերել հիվանդանոց»,-Ստեփանակերտի հանրապետական բժշկական կենտրոնում իր բարեկամուհուն պատմել է Դավիթը։ Այդ օրը տղան մնացել է բժիշկների հսկողության տակ, ոտքերից բացի նա այլ այրվածքներ էր ստացել, սակայն ամենաշատն անհանգստանում էր, որ դեմքի վրա սպիներ չմնան։ Հաջորդ օրը նրան ևս ուղղաթիռով տեղափոխել են Հայաստան։ 

«Խնդրել եմ բժիշկներին, որ մտնեմ պալատ, մնամ որդուս մոտ։ Ես 3 տղա ունեմ, բայց Դավիթը ոչ միայն առաջնեկ լինելով էր առանձնահատուկ, այլ ինձ համար ընկեր էր, իսկական ընկեր։

«Սիստեմաների» տակ նա շարունակ հարցնում էր բոլորից, արդյո՞ք մերոնք անվտանգ դուրս են եկել, կարողա՞ցել են բենզին գտնել, բոլորից էր հետաքրքրվում։ Ես հանգստացրել եմ, որ այս վիճակում ինքն իր մասին մտածի միայն։ Հիվանդասենյակում շատ ծանր վիճակում գտնվող մարդիկ կային։ Ես խնդրել եմ բուժանձնակազմին, որ նրան ռեանիմացիոն բաժանմունք տեղափոխեն, շնչառությունը դուրս չէր գալիս, բացի այդ ոտնանթաթերն ու ձեռքերը շատ էր այրվել ու մաքրելու անհրաժեշտություն կար»։
Վերակենդանացման բաժանմունք տեղափոխելուց հետո բժիշկները Դավիթին  թմրաքնի համար 2 անգամ դեղ են ներարկել, հետո երբ արթնացել է առողջական վիճակը կամաց-կամաց վատթարացել է։ Մայրը կատարվածը նաև բժիշկների անփութության հետևանք է համարում։ Իրայի խոսքով՝ Դավթի մահից հետո ինքը գտնվել է շոկային իրավիճակում։

«Ու չգիտեմ դրանից հետո ո՞նց եմ ապրում, ինչո՞ւ եմ ապրում եւ արդյո՞ք ապրում եմ։ Ինչպե՞ս կարելի էր այդքան անփույթ լինել, քանի-քանի ընտանիք դժբախտացավ անպատասխանատու աշխատանքի հետևանքով։ Մի բենզինի հարց չկարողացան լուծել, այդքան ընտանիքի ցավ պատճառեցին»,-արտասվում է Իրան։

Մոր խոսքով՝ Դավիթը չնայած 18 տարեկան էր, 9-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել էր ագարարային քոլեջ, զուգահեռ՝ վարսավիրական գործ էր սովորում, զբաղվում սպորտով։ Մեկնել է Ռուսաստան այնտեղ հորաքրոջ գեղեցկության սրահում աշխատել 3 ամիս։ Ստեփանակերտ վերադառնալուց հետո սիրելի աշխատանքով զբաղվել է տեղի սրահներից մեկում։ Սակայն ծնողներն ավելի են զարմացել, երբ իմացել են իրենց որդին անօդաչու թռչող սարքերի դասընթացների էր հաճախում։ Նաև ընդունվել էր համալսարան, ֆիզկուլտուրայի բաժնի առաջին կուրսի ուսանող էր։

«Բոլորը զարմանում էին թե ինչպես է հասցնում անել այդ ամենը։ Կարոտով մնացի Դավիթիս, չեկավ՝ բերեցին, կյանքիս գույները խամրեցին, կորցրեցի և սեր և հավատ և ամեն ինչ»-հավելեց նա։

Հունան Թադևոսյան

Առավել մանրամասն` այստեղ.

https://t.me/arm24live

 

Սոչիի օդանավակայանում ժամանակավորապես սահմանափակվել են թռիչքներն ու վայրէջքներըՌԴ ՊՆ․ հարվածներ են հասցվել Ուկրաինայի նավահանգիստներին և երկաթուղային ենթակառուցվածքինՕգոստոսին Հայաստան է այցելել 227,026 զբոսաշրջիկՖուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը Մոլդովայի ընտրանու հետ ոչ-ոքի խաղացWildberries-ը թույլ է տվել հաճախորդներին զեղչեր խնդրել վաճառողներիցԱնձրև և ամպրոպ, քամու ուժգնացում․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՀայաստան-Չեռնոգորիա խաղի տոմսերն արդեն վաճառվում ենԱրցախից հետո՝ Հայաստան․ ինչի՞ համար է Ադրբեջանը կեղծում պատմությունը. Կարպիս ՓաշոյանReuters․ Սաուդյան Արաբիան եվրոպացիներին զգուշացրել է նավթի մատակարարումների կրճատման մասինՇղթայական ավտովթար՝ Արարատի մարզում․ Այնթապում բախվել է 4 ավտոմեքենա, կա վիրավորԼիտվայի պաշտպանության նախարարության պնդմամբ՝ անցած գիշեր խոցված ԱԹՍ-ը պայթուցիկ էր տեղափոխումԱյս տարի «Ոսկե գնդակը» պետք է բաժին հասնի Յամալին․ Գաբրիել ԺեզուսԶՊՄԿ-ն ներկայացրել է կայուն զարգացման 2025 թվականի հաշվետվությունը՝ նոր գնահատումներով և կլիմայական ռազմավարությամբՊատրաստ եմ պատասխանել Պուտինի կամ Լավրովի զանգերին․ ԿալլասՍեպտեմբերի 16-ին Ջերմուկի կամուրջը փակ է լինելուԱնթիլիասի Մայրավանքում Հայաստանի անկախության 35-ամյակին նվիրված հանրապետական մաղթանք կկատարվիՆիդերլանդներում գնացքների երթևեկության խափանումներից հետո կասկածներ են առաջացել դիվերսիայի վերաբերյալՀայաստանի արժանապատվությունը նվաստացնող ադրբեջանական հայտարարություններին ՔՊ-ն վախենում է պատասխանել. Արամ Վարդևանյան«Renault»-ը Առատաշեն գյուղի «Առատաշեն վայների» գինու գործարանի մոտ գլխիվայր շրջվել էԱրժանապատվության մասին խոսելիս` նայեք ձեզ, նայեք ձեր ուժին, լսե՛ք ձեր ղեկավարի հայտարարությունները. Մարիաննա ՂահրամանյանԴեպի հայկական մեծ երազանք. արվել է Նոայի նոր մարզադաշտի կառուցման առաջին մեծածավալ քայլըՇրջայց Gyurjyan Cascade և Firdus Prime Residence թաղամասերում. ներկայացվել են շինարարական աշխատանքների ընթացքն ու առաջիկա ծրագրերըՖիդանն ու Ալիևը քննարկել են էներգետիկ համագործակցությունըՔՊ-ի կողմից Եկեղեցու դեմ բռնաճնշումները Բաքվի դիկտատորին տվել են մեր կրոնի դեմ գործելու ազատություն․ Սյուզաննա ԱվետիսյանՏիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը բերել եք՝ ձեր հագով կարելու․ Մամիկոն ԱսլանյանՔՊ-ի բերած այս փոփոխության մեջ մի մարդու անուն ազգանուն է բացակայում, որը կարող եք ավելացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՊատերազմի կոչ չէ Արցախի հայկական ժառանգությունը պաշտպանելը. Մարիաննա Ղահրամանյան20 տարի ապրած մարդիկ էլ կային, ուզում էին ապրել. Էդգար Ղազարյանը՝ ՔՊ-ականներինԴուք համազգային բառի հետ խնդիր ունեք, դուք «ժողովուրդ» բառի հետ խնդիր ունեք, որովհետև «ժողովրդից» կտրվել եք, բայց այդպես չի մնալու. Արամ ՎարդևանյանՀամայնքները խոշորացնելուց առաջ ո՞ր համայքների բնակիչների կարծիքն եք հաշվի առել․ Անդրանիկ Գևորգյանը՝ ՔՊ-ինԵրբ Փաշինյանը գրում է Ալիևի սահմանադրությունը. Արեգա Հովսեփյան Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան