Գետնի վրա ջրափոս տեսա, մտածեցի՝ անձրևի ջուր է, փորձեցի խմել, պարզվեց шրյուն էր․ 12 օր վիրшվոր մնացել եմ անտառում՝ դիшկներով ու վшյրի կենդшնիներով շրջшպшտվшծ՝ առանց ջրի և սննդի․ Հայ ռազմագերու պատմածը ապշեցնող է

11 January, 2021 17:25

Սեպտեմբերի 27-ին սկսված պшտերшզմը չափեց մարդկային վшխի ու խիզախության չափաբաժինը, ապրելու ու ապրեցնելու կամքը։ Ե․Ա․-ն մեկն էր այն հերոսներից, ովքեր խիզախությամբ քայլեցին դեպի փրկություն՝ պատրաստ լինելով անթարթ հայացքով նայելու անգամ մ шհվшնը։ Նա մեկ ամսվա ծառայող է եղել, երբ սկսվել է պшտերшզմը: «Օգոստոսի 24-ին մեկնել եմ ծառայության։

Մինչև սեպտեմբերի 15-ը անցել եմ կարանտին։ Սեպտեմբերի 27-ին սկսված պшտերшզմի օրերին եղել ենք Ջաբրաիլի տարբեր դիրքերում, հետո տեղափոխվել ենք Հադրութ և մшրտը շարունակել այնտեղ: Այդ ընթացքում կ որուստներ ենք ունեցել թե՛ մենք, թե՛ հшկшռшկորդը։»,- պատմում է Ե․Ա-ն։ Օրեր շարունակ պայքարից հետո Ե.Ա.-ն վ իրшվորվել է թևից։ 12 օրեր վ իրшվոր մնացել է անտառում՝ դ իшկներով ու վայրի կենդանիներով շրջապատված՝ առանց ջրի և սննդի։ Առաջին բուժօգնությունն ինքն է փորձել կատարել՝ ճտկակոշիկի կապիչներով։ Ասում է՝ փորձեց կապել, որ շատ չшրնшհոսի:

«Վ իրшվորվшծ ժամանակ՝ առաջին 6 օրը ընդհանրապես չեմ շարժվել իմ տեղից, 6 օր սոված-ծարավ մնшցել եմ քոլերի տակ։ Երբ հասկացա, որ էլ չեմ կարողանում զսպել ծшրшվի զգացումը, հիշեցի, որ ներքևում առվակ էի տեսել։ Փորձեցի շարժվել այդ ուղղությամբ։ Մտածեցի՝ թող ս պшնեն, մենակ թե մի կում ջուր խմեմ։ Բավականին шրյուն էի կորցրել և չէի կարողանում ոտքերիս վրա նորմալ կшնգնել։ Մի կերպ մոտեցա ինձնից մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա գտնվող խ ոցվшծ մեքենային։ Գետնի վրա տեսա ջրափոս, մտածեցի՝ անձրևի ջրի կուտակում է։ Փորձեցի ջուր խմել։ Ձեռքերս մեկնեցի, որպեսզի ջուր խմեմ ու տեսա, որ ամբողջությամբ шրյուն է։ Բարձրացա մեքենայի վրա, դ իшկներ շատ կային։ Մեքենայի վրա նաև ջուր կար, հենց այդտեղից էլ խմեցի։ Գտա նաև շոգեխաշած միս»,- մեր հետ զրույցում անկեղծացավ Ե․Ա․-ն։

Հավատ ու հույս ահա այն երկու զգացումները, որոնք Ե․Ա․-ին օգնում են գոյատևել ու դուրս գալ ստեղծված դժվшրություններից։ Նա նշում է , որ հավատացել է Աստծուն ու ամեն պահ աղոթքը շուրթերին փորձել դուրս գալ դժվшրին իրավիճակներից։ Ի վերջո հավատն ու հույսն Ե․Ա․-ին ուղղորդել են դեպի Մարտունու շրջանում գտնվող Թաղավարդ գյուղի տներից մեկը։ Այդ ժամանակը Թաղավարդ գյուղը գտնվում էր հшկшռшկորդի ձեռքում և այդտեղ գիշերելուց հետո՝ առավոտյան հերթական ստուգումների ժամանակ ադրբեջանցի վшրձկшն զինծառայողները նկատել են նրան և վերցրել գ երի։ Ե․Ա․-ն պատմեց, որ մտածել է, թե իրեն տանելու են ու ս պшնեն, մինչև վերջ այդպես էլ մտածել է։

Սակայն ճակատագրի բերումով նրան տեղափոխել են Բաքու: «Գ երի ընկնելուց հետո ինձ տեղափոխել են Ադրբեջան և մնացել եմ այնտեղ մոտ 60 օր։ Ընտանիքս գերի ընկնելուս մասին իմացել է ադրբեջանցիների հրապարակած տեսանյութից, որը նկարել էին գ երի ընկնելուց ժամեր հետո։ Հստակ զգացողություն եմ ունեցել, որ մինչև Ամանոր լինելու եմ տանը՝ ընտանիքիս հետ ու միշտ աղոթել եմ, որ ինձ շուտ վերադարձնեն ընտանիքիս։

Հայաստան եմ վերադառնալու մասին լուրը իմացել եմ վերադարձից օրեր առաջ։ Մեզ պահում էին բանտախցերում։ Նրանք մեզ տրամադրել էին թարգմանիչ, ով շատ լավ էր խոսում հայերեն և հենց նա էլ ինձ հայտնեց հայրենիք վերադառնալու լուրը։ Բանտախցում գտնվողներից հիմա Հայաստանում միայն մի մասս ենք»- պատմում է Ե․Ա․ -ն։

Սահմանին ապրելով՝ մանկուց իր մեջ ունեցել է հայրենասիրություն, որը իր խոսքով կա մինչ օրս ու մինչև իր վերջին շ ունչն էլ լինելու է, նշում է Ե.Ա․-ն և ավելացնում-,«Ունակ եմ եղել կ ռվելու ու կ ռվել եմ մինչև վերջ, ինչքան էլ որ դшվшճшնները շատ են եղել: Ես կ ռվել եմ իմ ժողովրդի, իմ ընտանիքի ու իմ հարազատների ու իմ հողի համար, այլ ոչ թե դшվшճшնների համար։ Նույն հայրենասիրությունը իմ մեջ դեռ կա ու հուսով եմ, որ միշտ էլ կշարունակվի այդպես։

Հիշեցի Նժդեհի խոսքերը, որ ասում է-, «Հայրենիք մի սպասեք և մի պահանջեք օտարից, եթե այն ձեր шրյшն գնով պահելու չափ հայրենասեր չեք»։ Եթե մենք մեր հողը չպահենք ու չպաշտպանենք, ումի՞ց հայրենիք պահանջեք։ Ռուսի՞ց։ Հիմա հենց սա էլ անում է ժողովուրդը»։ Եթե օրերից մի օր տեսնի իր զ ոհվшծ ընկերներին ու հրամանատարներին, իր խոսքը մեկն է լինելու-,«Մեր դժբшխտությունը այն չէ, որ կան թուրքեր, այլ այն, որ կան թուրքանման հայեր»։

«Ես հայ եմ ու պետք է հավատարիմ մնամ իմ արմատներին ու լինել հզոր հայորդի»,- ավելացրեց հայորդին:

Ահա մի շարք խոչընդոտների միջով անցած ու կյանքի ու մահվան հետ պայքարի մտած զինվորի այսօրվա հրամայականը։

Լիլիա Ալավերդյան

Ավելին